Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.
ZAMKNIJ X

Omyłka - Problematyka

Problematyka szkicu Bolesława Prusa, pt. „Omyłka” skupia się przede wszystkim wokół sprawy powstania styczniowego. Pisarz osadzając akcję w małym polskim miasteczku, traktuje je jak swoistą soczewkę, w której ogniskuje się cała galeria różnych postaw wobec walki zbrojnej o wyzwolenie kraju. Są tu zatem portrety gorących zwolenników powstania (kasjer, Dobrzański, Władek), jak i ludzi nastawionych sceptycznie do tej kwestii. Sympatie Prusa są jednak jasno określone – paradoksalnie postacią pozytywną jest człowiek posądzany przez wszystkich o zdradę, którego jedyna wina polega tak naprawdę na braku akceptacji idei walki. Zostaje on brutalnie zamordowany przez powstańców, gdy tymczasem kasjer, będący zwykłym oszustem, cieszy się poważaniem i opowiada fałszywe historie o swoim bohaterstwie.

Prus nie pomija również kwestii ideologicznego rozłamu wśród samych powstańców – obok radykalnych czerwonych, istnieją ugodowi biali (Dobrzański), którzy obawiają się zdecydowanych kroków i w gruncie rzeczy sabotują walkę. Tak zarysowany obraz ma jednoznacznie przemówić do czytelnika: powstanie to sprawa przegrana, ponieważ polskie społeczeństwo nie jest na nie gotowe, a ewentualne straty z pewnością przewyższą zyski. Na rzecz takiej pozytywistycznej tezy Prus wysuwa bardzo silny argument – buduje sugestywną postać zasłużonego weterana powstania listopadowego i to jego czyni przeciwnikiem styczniowego zrywu. Postać niesłusznie skrzywdzonego patrioty przemawia do wrażliwości odbiorcy i dyskredytuje powstanie od strony moralnej. Okazuje się bowiem, że jest to walka, w której giną nie tylko wrogowie, ale również uczciwi obywatele. Styczniowy zryw urasta wręcz do tragicznej w skutkach „omyłki”. Społeczeństwo powinno się zatem skupić na ideałach pozytywistycznych – gospodarczej i oświatowej odbudowie